Online fraude blijft een groeiend probleem in Nederland, en ook de tuinbouwsector krijgt hier steeds vaker mee te maken. Criminelen maken gebruik van nepwebsites en misleidende berichten om bedrijven en medewerkers te verleiden tot het delen van gevoelige informatie of het doen van verkeerde betalingen.
Om internetgebruikers en bedrijven hier beter tegen te beschermen, hebben publieke en private partijen samen een nieuwe aanpak getest in een pilot. Het zogeheten Anti Phishing Shield laat zien dat hier effectief tegen opgetreden kan worden. Sinds de start in juli 2025 zijn meer dan twee miljoen pogingen om schadelijke websites te bezoeken tegengehouden bij ruim 200.000 gebruikers.
Toenemende digitale risico’s in de tuinbouw
Binnen de tuinbouw worden processen in hoog tempo gedigitaliseerd. Van inkoop en verkoop tot logistiek en communicatie: alles verloopt steeds vaker online. Die ontwikkeling biedt veel voordelen, maar vergroot ook de risico’s.
Cybercriminelen richten zich bijvoorbeeld op:
- Nepbestellingen of gewijzigde betaalgegevens
- Fraude bij internationale handel
- Misbruik van klant- en bedrijfsdata
- Verstoring van logistieke processen
Omdat bedrijven in de sector sterk met elkaar verbonden zijn, kan één incident al snel grotere gevolgen hebben binnen de keten.
Publiek-private samenwerking als oplossing
Het Anti Phishing Shield is ontwikkeld in samenwerking tussen het ministerie van Justitie en Veiligheid, het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC), KPN, de politie, de Nederlandse Vereniging van Banken en NLconnect; de branchevereniging van de telecom- en breedbandindustrie. Binnen deze publiek-private samenwerking is een technische oplossing ontwikkeld waar internetaanbieders eenvoudig op kunnen aansluiten om hun klanten te beschermen tegen phishing en andere vormen van online criminaliteit. Voor gebruik van het Anti Phishing Shield is wel expliciete toestemming van de gebruiker nodig, via een zogenoemde ‘opt-in’. Ook tijdens de pilot is op deze manier gewerkt.
De noodzaak van deze aanpak is groot. Uit cijfers van het CBS blijkt dat in 2025 17% van de Nederlanders (ongeveer 2,5 miljoen mensen) slachtoffer werd van online criminaliteit. Daarnaast laat onderzoek van Deloitte zien dat 91% van de cyberaanvallen begint met phishing.
Hoe werkt het Anti Phishing Shield?
Het NCSC verzamelt continu actuele informatie uit zowel publieke als commerciële bronnen over domeinen die door cybercriminelen worden misbruikt. Deze verdachte domeinen worden geanalyseerd en vervolgens toegevoegd aan een zogeheten ‘denial list’. Deze lijst wordt via een DNS-service gedeeld met aangesloten internetaanbieders en elk kwartier geüpdatet. Inmiddels bevat de lijst meer dan 160.000 kwaadaardige domeinen. Domeinen die offline zijn gehaald of niet langer schadelijk zijn, worden weer verwijderd.
Internetproviders integreren deze lijst in hun eigen systemen en bieden de bescherming kosteloos aan hun klanten aan. Gebruikers die hier actief toestemming voor geven (opt-in), worden automatisch beschermd: wanneer zij een kwaadaardige website proberen te bezoeken, wordt de toegang direct geblokkeerd. Zo wordt de kans aanzienlijk kleiner dat zij slachtoffer worden van phishing of andere vormen van online fraude.
Wat kun je als tuinbouwbedrijf doen?
Hoewel dit soort oplossingen helpt, blijft eigen verantwoordelijkheid essentieel. Bedrijven in de tuinbouw kunnen hun digitale weerbaarheid vergroten door:
- Medewerkers alert te maken op verdachte berichten
- Duidelijke controleprocessen in te richten voor betalingen
- Alleen met geverifieerde partijen te werken
- Systemen en beveiliging regelmatig te updaten
Vervolgstappen voor het Anti Phishing Shield
Het succes van de pilot heeft het ministerie van Justitie en Veiligheid en het NCSC ertoe gebracht om de gezamenlijke aanpak voort te zetten. De betrokken partijen hebben de ambitie uitgesproken om het bereik en de effectiviteit van het Anti Phishing Shield verder uit te breiden. Dit kan door meer klanten binnen deelnemende internetaanbieders te bereiken en door ook andere aanbieders de mogelijkheid te geven om aan te sluiten. In de komende periode wordt onderzocht hoe deze opschaling stap voor stap kan worden vormgegeven.
Bron: NCSC.nl
Fotocredits: Istock/Jabkitticha